Friday, April 10, 2026

Santronix to MuktAI

 

10 April – From Santronix to MuktAI: A Journey of Building with Technology

Today, 10th April, is not just another date for me.

On this very day in 1986, I inaugurated my small venture —
Santronix Computers in Jalgaon.



A small beginning…

But a powerful seed.

🌱 The Beginning – Learning with Limited Resources

In 1986, things were very different.

There were no laptops.
No internet.
No cloud.
No YouTube tutorials.

I started by teaching basic programming languages using:

  • A ZX Spectrum computer
  • A small black & white TV as display

That was our “computer lab”.

And still… learning was happening.

Because learning does not depend on resources…
It depends on intent and curiosity.




💻 The Turning Point – Personal Computers Arrive

The same year, personal computers were launched in India.

Within a few months, I purchased my first PC.

That changed everything.

Now I started teaching:

  • Lotus 1-2-3 (the Excel of that era)
  • dBase
  • FoxPro programming

For me, this was not just teaching…

This was entering the world of real business applications.


⚙️ Building Real Business Solutions

Soon, I started developing real solutions:

  • 📊 Invoicing & Accounting System for Salecha Dal Mill (Jalgaon)
  • 💊 Billing & Inventory System for pharmaceutical distributors
  • 🔗 MLM (Multi-Level Management) System
  • Probably, I was among the first in India to install a computer system for Octroi. Thanks to Shri Sureshdada Jain for giving me this opportunity.

And I still remember…

👉 The EASy Accounting & Inventory System built in FoxPro
was my first commercial business application.


That moment gave me confidence:

“Technology is not just to learn…
Technology is to solve real problems.”

🚀 Why FoxPro Was Special

In that era, FoxPro was magical.

Because it provided:

  • Database + Programming
  • Fast development
  • Real business use
  • All in one place

You could build a complete business solution quickly.

No complex infrastructure…
No dependencies…

Just logic + understanding + execution.

🔁 The Journey Continues – Passing the Baton

In 1996, I sold Santronix Computers to my student
Umesh Sethiya.

And I feel proud to say…

👉 He is still successfully running it in Jalgaon.

This is the real success:

Not just building something…
But building something that continues beyond you.




☁️ From FoxPro to Google Sheets – Same Philosophy, New Era

Today when I look at Google Sheets, I feel something very familiar.

Google Sheets is the modern FoxPro for this generation.

Because it allows:

  • Data + Logic + Automation
  • Cloud access
  • Easy sharing
  • Rapid development

Today also, you can build:

  • Accounting systems
  • Membership systems
  • Dashboards
  • Business tools

👉 Quickly…
👉 Practically…
👉 Without heavy investment…

Exactly what we were doing in 1986…
Just with different tools.


🌟 From Santronix to MuktAI

Today, through MuktAI, my mission remains the same:

  • Teach practical skills
  • Simplify technology
  • Empower people

But with a deeper understanding:

AI is not just Artificial Intelligence…
It is Awareness Intelligence

💡 My Reflection Today

Looking back at this journey of 40 years…

I realize:

  • Tools keep changing
  • Technology keeps evolving
  • But the core remains the same

👉 Learn
👉 Build
👉 Solve real problems
👉 Share knowledge

✨ Final Thought

“Whether it is FoxPro in 1986
or Google Sheets in 2026…
The real power is not in the tool…
The real power is in the person using it.”

🌐 www.sanjeevchaudhary.com
— Sanjeev Chaudhary


१० एप्रिल – Santronix पासून MuktAI पर्यंतचा प्रवास

आज १० एप्रिल…

हा माझ्यासाठी फक्त एक दिवस नाही.

याच दिवशी, १९८६ साली, मी जळगावमध्ये
माझ्या छोट्या उपक्रमाची सुरुवात केली —
Santronix Computers

एक छोटं पाऊल…
पण मोठ्या प्रवासाची सुरुवात.

🌱 सुरुवात – मर्यादित साधनांतून शिक्षण

त्या काळात परिस्थिती खूप वेगळी होती.

ना लॅपटॉप…
ना इंटरनेट…
ना क्लाउड…
ना YouTube…

मी सुरुवात केली Basic Programming Language शिकवून,
त्यासाठी वापरला:

  • ZX Spectrum Computer

  • Black & White छोटा TV

तोच आमचा “Computer Lab” होता.

पण एक गोष्ट स्पष्ट होती…

शिकण्यासाठी साधनं नाही…
तर जिद्द आणि उत्सुकता महत्वाची असते.

💻 नवा टप्पा – Personal Computer ची एंट्री

त्याच वर्षी Personal Computers भारतात आले.

काही महिन्यांत मी माझा पहिला PC घेतला.

आणि मग सुरुवात झाली:

  • Lotus 1-2-3

  • dBase

  • FoxPro Programming

ही फक्त शिकवण नव्हती…

ही होती व्यवसायासाठी सॉफ्टवेअर तयार करण्याची सुरुवात.

⚙️ व्यवसायासाठी प्रत्यक्ष सोल्युशन्स

मी तयार केलेले काही प्रोजेक्ट्स:

  • 📊 Invoicing & Accounting System – Salecha Dal Mill (जळगाव)

  • 💊 Billing & Inventory System – Pharmaceutical Distributors

  • 🔗 MLM (Multi-Level Management System)

“बहुधा, ऑक्ट्रोईसाठी संगणक प्रणाली बसवणाऱ्यांमध्ये मी भारतात अग्रगण्यांपैकी एक होतो. ही संधी दिल्याबद्दल श्री सुरेशदादा जैन यांचे मनःपूर्वक आभार.”


आणि मला आजही आठवतं…


👉 FoxPro मध्ये तयार केलेलं EASy Accounting System
हे माझं पहिलं Commercial Application होतं.

त्या वेळी एक गोष्ट स्पष्ट झाली:

Technology शिकण्यासाठी नाही…
Technology म्हणजे समस्या सोडवण्यासाठी.

🚀 FoxPro का विशेष होतं?

त्या काळात FoxPro हे अत्यंत powerful tool होतं.

कारण:

  • Database + Programming एकाच ठिकाणी

  • Fast Development

  • Practical Use

  • Simple पण Powerful

👉 थोड्या वेळात पूर्ण Business Application तयार करता येत होतं.

☁️ आजचं Google Sheets – आधुनिक FoxPro

आज जेव्हा मी Google Sheets पाहतो…

तेव्हा मला FoxPro ची आठवण येते.

Google Sheets म्हणजे आजच्या काळातील FoxPro

कारण:

  • Data + Logic + Automation

  • Cloud Access

  • Easy Sharing

  • Quick Development

आजही आपण तयार करू शकतो:

  • Accounting System

  • Membership System

  • Dashboard

  • Business Tools

👉 तेही सोप्या पद्धतीने…
👉 कमी खर्चात…
👉 आणि जलद

🔁 एक प्रवास संपला, दुसरा सुरू झाला

१९९६ साली, मी Santronix Computers
माझ्या विद्यार्थ्याला — Umesh Sethiya — विकला.

आणि आजही…

👉 तो यशस्वीपणे जळगावमध्ये चालवत आहे.

यालाच खरं यश म्हणतात:

स्वतःसाठी काहीतरी उभं करणं नव्हे…
तर ते पुढेही चालू राहील असं निर्माण करणं.

🌟 Santronix ते MuktAI

आज MuktAI मधून माझं काम तेच आहे:

  • Practical Skills शिकवणं

  • Technology सोपं करणं

  • लोकांना सक्षम बनवणं

पण आता एक वेगळी समज आहे:

AI म्हणजे फक्त Artificial Intelligence नाही…
तर Awareness Intelligence आहे

💡 आजची माझी जाणीव

४० वर्षांच्या या प्रवासातून मला कळलं:

  • Tools बदलतात

  • Technology बदलते

  • पण मूलभूत गोष्ट कायम राहते

👉 शिकणं
👉 निर्माण करणं
👉 समस्या सोडवणं
👉 आणि ज्ञान शेअर करणं

✨ शेवटचा विचार

“१९८६ मध्ये FoxPro असो
किंवा २०२६ मध्ये Google Sheets…
खरी ताकद टूलमध्ये नसते…
ती असते ते वापरणाऱ्या व्यक्तीत.”

🌐 www.sanjeevchaudhary.com
— संजिव चौधरी



MuktAI.in



Posted by at No comments:

Saturday, March 28, 2026

How to File Previous Year ITR

 




🧾 Why Should You File ITR Even
If Your Income is Not Taxable?

Let us look at a real-life situation.

When you apply for:

  • Home loan

  • Car loan

  • Business loan

👉 What is the first thing the bank asks?

“Show your last 3 years’ ITR filing proof”

And at that moment, many people realize:

👉 “I have never filed my ITR… now what?”

Step-by-Step Guide for Filing Previous Year ITR

  1. Select right  AY - 2025-26,2024-25,2023-24 etc

  2. Select right  ITR form ITR-1,ITR-2,ITR-3,ITR-4

  3. Download latest offline utility

 https://www.incometax.gov.in/iec/foportal/downloads/income-tax-returns

  1. Fill ITR data in offline utility

  2. Calculate tax

  3. Pay e-tax

For detail steps to pay e-tax read my blog post 

https://www.sanjeevchaudhary.com/p/how-to-pay-e-tax.html

  1. Download challan

  2. Fill Section 140B details in utility

  3. Validate

  4. Generate JSON

  5. Upload generated JSON



Posted by at No comments:

Thursday, March 19, 2026

चैत्र गुढी पाडवा सृष्टी निर्मितीचा दिवस



Gudhi Padwa – The Day of Creation




Gudhi Padwa – The Day of Creation

A New Year, A New Awareness

Gudhi Padwa marks the beginning of the new year in the Indian calendar.
Traditionally, it is celebrated as the day of creation of the universe — “Srushti Nirmiti”.

The idea of creation itself always fills my mind with curiosity.

How was this universe created?
Why did only humans on this planet evolve to such a high level of intelligence?
When did human beings begin to think?

The questions that arose in the minds of human beings thousands of years ago still inspire deep reflection today.

Ancient Indian wisdom beautifully describes the mystery of creation:

"Before creation there was neither existence nor non-existence,
there was no sky, no space, and no atmosphere.
What was hidden? Who was covering whom?
Even the cosmic waters had not yet emerged."

These thoughts remind us how mysterious the origin of this universe truly is.

The “X” Factor of Life

In mathematics, when we solve difficult equations, we assume an unknown value called X.

This “X” does not have a defined value initially.
Yet without assuming X, the equation cannot be solved.

Once the answer is found, the value of X becomes clear — and the assumed X quietly disappears.

Perhaps in a similar way, when humans faced the difficult questions of life and the universe, they assumed their own “X”.

That X became God.

Some called it X, some Y, some Z —
each civilization and culture gave different names, symbols and forms.

Faith, Belief and Awareness

Does God exist?
Should we have faith?

Where is the thin line between faith and blind belief?

No one has a final answer.

But from my own life experience I have realized something simple:

Faith is necessary — even if it begins with a stone.

And in mathematics,

Zero has to be accepted — even though it is nothing.

Yet without zero, mathematics collapses.

Similarly, without faith, life becomes unnecessarily heavy.

Ancient wisdom expresses this beautifully:

Om Poornamadah Poornamidam
Poornaat Poornam Udachyate
Poornasya Poornam Aadaaya
Poornam Evaa Vashishyate

The universe is complete.
From completeness emerges completeness.
Even after taking completeness from completeness, what remains is still complete.

In modern language we could say:

Infinity minus infinity still remains infinity.

The Creator of Your Own World

Whether there is a divine creator of this universe or not may remain a mystery.

But one truth is clear:

Each of us must create our own world.

Our thoughts create it.
Our actions shape it.
Our awareness directs it.

This is exactly the philosophy behind my initiative MuktAI — Awareness Intelligence.

Artificial Intelligence is powerful.
But the real transformation happens when human awareness guides intelligence.

Technology can automate work.
But awareness gives meaning to life.

The idea of MuktAI is simple:

Grow 10x in skills
Glow 100x in happiness.

It is about helping people — especially students, professionals, and entrepreneurs — develop practical digital skills along with deeper life awareness.

Gudhi Padwa – The Perfect Moment to Begin

Gudhi Padwa is considered one of the “Saade Teen Muhurt” — the most auspicious times to begin something new.

So if you have been thinking of starting something meaningful in life, do not postpone it.

As the famous saying goes:

“Kal kare so aaj kar, aaj kare so ab.”

What you plan for tomorrow, start today.
What you plan for today, start right now.

Because creation does not begin with the universe.

It begins with one thought inside your mind.

Wishing You a Conscious New Year

May this Gudhi Padwa bring:

• New beginnings
• New awareness
• New energy
• New opportunities

And may each one of us consciously create a better world around us.

⛳ Heartiest wishes to you and your family for Gudhi Padwa and the Marathi New Year!

✍️ Sanjeev Chaudhary
MuktAI (Awareness Intelligence)
www.sanjeevchaudhary.com











चैत्र  गुढी पाडवा सृष्टी निर्मितीचा दिवस 




चैत्र गुढी पाडवा सृष्टी निर्मितीचा दिवस. सृष्टी निर्मिती हा विचारच मनात अनेक प्रश्नं आणि कुतुहुल निर्माण करून जातो. हि सृष्टी कशी निर्माण झाली असेल , फक्त मानवच ह्या पृथ्वीवर येवढा प्रगत कसा झाला . मानव विचार केव्हा करायला लागला . हजोरो वर्षापूर्वी मानवाच्या मनात आलेला विचार मला आजही अंतर्मुख करतो 

सृष्टि निर्माण होण्या पूर्वी सत असत नव्हते अन्तरिक्ष पण नव्हते अणि आकाशही नव्हते 
पण असे काय लपले होते कोणी कोणाला झाकले होते. 
त्यावेळेस अगम असे पाणीही नव्हते. 

गणितातली अत्यंत कठीण गणिते आपण 'क्ष' मानून सोडवतो. 'क्ष'ला तशी किंमत नसते. पण त्याच्या मदतीशिवाय गणित सुटत नाही.
शेवटी आपल्याला उत्तर सापडल्यावर मानलेला 'क्ष' नामानिराळा होतो. मग जीवनातल्या अवघड समस्या व न सुटणारी कोडी सोडवण्यासाठी लोकांनी हा हातचा 'क्ष' म्हणजे देव मानायला सुरुवात केली असावि. मग कोणी X , कोणी Y तर कोणी Z अशी वेगवेगळी नावे देऊन आपापली उत्तरे शोधू लागलेत. 

परमेश्वर आहे का ?श्रद्धा असावी का ?
श्रद्धा आणि अंधविश्वास ह्याला विभागणारी सूक्ष्म रेषा म्हणजे काय?

ह्याचे खरे उत्तर कुणाकडेही नाही पण मला माझ्या स्वतःच्या अनुभवावरून एवढेच सांगावेसे वाटते
"श्रद्धा हि असावीच लागते मग ती दगडाच्या ठिकाणी का असेना"
"शून्याची किंमत मानावीच लागते जरी ते शुन्य का असेना "



"Om Poornam Adah Poornam Idam

Poornaat Poornam Udachyate

Poornasya Poornam Aadaay 

Poornam Evaa Vashishyate" 
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पुर्णमुदच्यते

पूर्णश्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥


Infinity minus infinity equal to infinity




जीवनातल्या अवघड समस्या सोडवण्यासाठी हा हातचा 'क्ष' किंवा देव मानला, तर जीवनाच्या बऱ्याच समस्या चिंतेशिवाय आनंदाने सूटू शकतात.

असो हि सृष्टी निर्माण करणारा कुणी आहे का नाही पण तुमचे स्वतःचे जग मात्र तुम्हालाच निर्माण  करायचे असते हे मात्र खरे.
त्या साठी साडेतीन मुहूर्तातील हा एक मुहूर्त चुकवू नका .
!!!कल करे सो आज कर आज करे सो अभी !!!



!!! तुम्हा सर्वांना गुढी पाडव्याच्या हार्दिक शुभेच्छा !!!

⛳⛳गुढीपाडवा व मराठी नूतन वर्षाच्या  आपणास व आपल्या परीवारास हार्दिक शुभेच्छा...!!!⛳⛳






Posted by at 10 comments:

Tuesday, March 10, 2026

Marriage-A Journey of Friendship

 



Marriage… A Journey of Friendship

10 March – My Marriage Anniversary

Today is 10th March, the day of my marriage anniversary.

Meena and I got married on 10th March 1988.
It was an arranged marriage, very similar to countless Indian marriages.

Today Meena is not physically with me.
I lost her loving company on 15th October 2021.

But memories…
Memories never leave us.

Our married life was not very different from what most Indian couples experience.
We went through many ups and downs, challenges, responsibilities, and beautiful moments — the same roller coaster journey that almost every Indian family goes through.

Over time I have seen many social changes.
Today many Gen-Z youngsters hesitate to marry, and the divorce rate is increasing day by day.

So today, on my anniversary, I felt like writing something for those young minds who are standing at the crossroads asking themselves:

“Should I marry… or should I not marry?”

Whether you are thinking about a love marriage, arranged marriage, or any modern version of relationships, before making a decision just pause for a moment.

Take two or three deep breaths.

And then tell your mind one simple thing:

“I am going to marry not just for a relationship… but to begin a beautiful journey of friendship.”

Because in my experience, the best marriages are actually deep friendships.

Our Story

As I mentioned, ours was an arranged marriage.

We met for the first time on 21st February 1988,
and within just 20 days, on 10th March, we got married.

Imagine…
two strangers becoming life partners in just twenty days.

After marriage we went through all the roller coaster phases of life that every Indian couple experiences —
career struggles, family responsibilities, financial planning, raising children, and managing extended family relations.

Very early in our married life I realized something important.

Meena had a much better understanding of “Duniyadaari” (practical life wisdom) than me.

So we naturally developed a simple partnership rule:

Meena would handle the practical world of relationships and family management,
and I would focus on building my skills and earning for the family.

This silent understanding made life much smoother.

When Our Family Became Four

After some years, our small world expanded.

Our two sons were born, and our family became four members.

From that point onward, Meena became the strong pillar of our family.

She managed everything with great care —
family relations, children’s upbringing, and the emotional balance of the house.

She handled it all quietly, firmly, and lovingly.

Looking back today, I realize that the stability of our family was largely because of her strength and maturity.

The Secret of Our Marriage

One thing we always tried to maintain was conversation.

Meena and I used to discuss almost every issue openly.

Not as husband and wife arguing with each other…
but as friends trying to solve problems together.

That made a big difference.

Because when friendship exists in marriage,
ego slowly disappears.

My Message to the Younger Generation

Marriage is not a perfect fairy tale.

It is a journey.

Sometimes smooth…
sometimes challenging.

But when two people walk together with friendship, trust, and patience, the journey becomes meaningful.

Marriage is not about winning arguments.

Marriage is about growing together.

Even today, on this anniversary day, I feel gratitude.

Gratitude for the 33 beautiful years of companionship Meena and I shared.

Life moves forward…
but memories remain a guiding light.

And if I have to summarize my experience in one simple sentence, it would be this:

Marriage works best when two people decide to remain lifelong friends.

If you are standing at the crossroads of life wondering
“Should I marry or not?”

Just remember one thought:

Don’t marry to change someone’s life.
Marry to walk together in the journey of life.

“Marriage is not about two perfect people living together…
it is about two imperfect friends deciding to walk through life together.”

विवाह… एक मैत्रीचा प्रवास

10 मार्च – आमचा लग्नाचा वाढदिवस

आज 10 मार्च.
माझ्या लग्नाचा वाढदिवस.

मी आणि मीनाचा विवाह 10 मार्च 1988 रोजी झाला.
तो एक ठरवून केलेला (arranged) विवाह होता — जसा भारतात अनेक कुटुंबांमध्ये होत असतो.

आज मीना माझ्यासोबत नाही.
15 ऑक्टोबर 2021 रोजी तिची साथ मला सोडून गेली.

पण आठवणी…
आठवणी कधीच सोडून जात नाहीत.

आमचे वैवाहिक जीवनही इतर अनेक भारतीय कुटुंबांसारखेच होते.
आनंदाचे क्षण, संघर्ष, जबाबदाऱ्या, चढ-उतार — जीवनातील सर्व टप्पे आम्ही अनुभवले.

आजकाल समाजात एक वेगळी गोष्ट दिसते.
विशेषतः Gen-Z पिढीमध्ये लग्नाबद्दल संकोच दिसतो.
लग्न टाळण्याची प्रवृत्ती वाढते आहे आणि घटस्फोटाचे प्रमाणही वाढत आहे.

म्हणून आज माझ्या लग्नाच्या वाढदिवशी मला वाटले की
ज्या तरुणांच्या मनात हा प्रश्न आहे त्यांच्यासाठी काही लिहावे.

“लग्न करावे की करू नये?”

तुम्ही प्रेमविवाह, ठरवून केलेला विवाह, किंवा कोणत्याही आधुनिक प्रकारच्या नात्याचा विचार करत असाल —
निर्णय घेण्यापूर्वी एक क्षण थांबा.

दोन-तीन खोल श्वास घ्या.

आणि स्वतःच्या मनाला एक साधी गोष्ट सांगा —

“मी लग्न करत आहे ते फक्त नात्यासाठी नाही,
तर एका सुंदर मैत्रीच्या प्रवासासाठी.”

कारण माझ्या अनुभवातून मला एक गोष्ट समजली —

सर्वात यशस्वी विवाह म्हणजे खोल मैत्री.

आमची सुरुवात

आमचा विवाह ठरवून केलेला होता.

आमची पहिली भेट झाली 21 फेब्रुवारी 1988 रोजी
आणि फक्त 20 दिवसांत, म्हणजे 10 मार्चला, आमचा विवाह झाला.

विचार करा —
दोन अनोळखी व्यक्ती फक्त वीस दिवसांत आयुष्याचे साथीदार बनले.

विवाहानंतर आम्हीही आयुष्यातील तेच roller coaster अनुभवले जे प्रत्येक भारतीय दाम्पत्य अनुभवते.

नोकरी, जबाबदाऱ्या, कुटुंब, आर्थिक नियोजन, मुलांचे संगोपन, नातेवाईकांचे संबंध —
सगळे टप्पे आम्ही पार केले.

लवकरच मला एक गोष्ट लक्षात आली.

मीना माझ्यापेक्षा दुनियादारी अधिक चांगल्या प्रकारे समजत होती.

म्हणून आमच्यात एक साधा समन्वय झाला —

मीना घर आणि नातेसंबंध सांभाळेल
आणि मी कुटुंबासाठी कमाई आणि कौशल्यांवर लक्ष देईन.

ही साधी समज आमच्या आयुष्याला खूप आधार देणारी ठरली.

आमचे कुटुंब चार जणांचे झाले

काही वर्षांनी आमच्या आयुष्यात आणखी आनंद आला.

आमच्या दोन मुलांचा जन्म झाला
आणि आमचे कुटुंब चार जणांचे झाले.

त्या नंतर मीना आमच्या कुटुंबाची खरी आधारस्तंभ बनली.

घरातील नाती, मुलांचे संगोपन, घरातील भावनिक संतुलन —
हे सगळे तिने अत्यंत शांतपणे आणि ठामपणे सांभाळले.

आज मागे वळून पाहताना मला स्पष्ट जाणवते की
आमच्या कुटुंबाच्या स्थैर्यामागे तिची ताकद आणि समजूतदारपणा होता.

आमच्या विवाहाचे गुपित

आमच्या नात्यातील एक मोठी गोष्ट म्हणजे संवाद.

मीना आणि मी जवळजवळ प्रत्येक विषयावर मोकळेपणाने चर्चा करायचो.

पती-पत्नी म्हणून वाद घालण्यापेक्षा
मित्रांसारखे समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करायचो.

आणि जेव्हा विवाहात मैत्री असते
तेव्हा अहंकार हळूहळू विरघळतो.

आजच्या तरुणांसाठी एक विचार

विवाह म्हणजे एखादी परिपूर्ण परीकथा नाही.

तो एक प्रवास आहे.

कधी आनंदाचा
कधी आव्हानांचा.

पण दोन माणसे जर विश्वास, संयम आणि मैत्रीने एकत्र चालत राहिली
तर तो प्रवास सुंदर बनतो.

विवाह म्हणजे वाद जिंकण्याची स्पर्धा नाही.

विवाह म्हणजे एकत्र वाढण्याची प्रक्रिया आहे.

आज या वाढदिवशी माझ्या मनात एकच भावना आहे —

कृतज्ञता.

मीना आणि मी एकत्र घालवलेले 33 वर्षांचे सुंदर सहजीवन.

जीवन पुढे चालत राहते…
पण आठवणी कायम सोबत राहतात.

आणि माझ्या अनुभवाचा सार एक वाक्यात सांगायचा झाला तर —

विवाह सर्वात सुंदर तेव्हाच होतो
जेव्हा दोन माणसे आयुष्यभर मित्र राहण्याचा निर्णय घेतात.

जर तुमच्या मनात अजूनही प्रश्न असेल —

“लग्न करावे की करू नये?”

तर एकच विचार लक्षात ठेवा —

एखाद्याचे आयुष्य बदलण्यासाठी लग्न करू नका.
एकत्र आयुष्याचा प्रवास करण्यासाठी लग्न करा.

“लग्न म्हणजे
दोन परिपूर्ण माणसं एकत्र राहणं नाही…
तर दोन अपूर्ण मित्रांनी
आयुष्यभर एकत्र चालण्याचा घेतलेला निर्णय.”




Posted by at 4 comments:

Wednesday, March 4, 2026

Lessons from Travel, Friendship and Fitness

 



PERMA Model and a 14-Day Journey: 

Lessons from Travel, Friendship and Fitness

How a 3-Kg Weight Gain During My Road Trip Taught Me a Life Lesson



In recent years, the concept of Positive Psychology has become popular worldwide. One of its most influential ideas is the PERMA model of well-being, proposed by Martin Seligman.

According to the PERMA model, human well-being depends on five important elements:

P – Positive Emotion
E – Engagement
R – Relationships
M – Meaning
A – Accomplishment

Interestingly, when I look at this framework, I feel that these ideas are not new to Indian civilization. Our thinkers and leaders such as Krishna, Chanakya, and Shivaji Maharaj had already demonstrated similar principles centuries ago through their philosophy and leadership.

But before discussing the philosophy, let me share a small real-life experience from my recent 14-day journey, which unexpectedly reminded me of this model.

A 14-Day Journey: Rally, Friendship and Fitness

Recently, I had the opportunity to participate in an 8-day Rotary Saurashtra Car Rally, followed immediately by our annual G7 friends’ Goa trip of 4 days.

The road trip itself was wonderful. Traveling across Gujarat, meeting fellow Rotarians, enjoying fellowship, exploring new places — all these moments were full of energy and joy.

However, there was one small challenge.

During the rally days, the hospitality everywhere was excellent. The routine usually looked like this:

  • Heavy breakfast

  • Rich lunch

  • Evening fellowship

  • Delicious dinner

Even though I never missed my daily morning exercise routine, the continuous rich food had its effect.

Before the trip, my weight was 68 kg.

By the end of the rally, it had quietly increased to 71 kg!

Three kilograms gained in just a few days — that was a small reminder that lifestyle balance matters more than intention alone.

Goa: Correcting the Balance

After the rally, we moved to Goa for our G7 annual friends’ trip.

This time I decided to do something extra beyond my regular exercise routine.

Every day I added two activities:

• 3–4 km beach walk
• Around 30 minutes of swimming

Walking on the beach early in the morning and swimming in the pool created a beautiful rhythm of activity and relaxation.

Within a few days, my body responded positively.

By the end of the trip, my weight had returned to 68 kg again.

This simple experience reminded me of something important:

Well-being is not about avoiding enjoyment.
It is about maintaining balance.

Where PERMA Fits Into Real Life

When I reflected on this journey, I realized that it actually touched all five elements of the PERMA model.

Positive Emotion

The joy of traveling, meeting friends, exploring new places, and sharing laughter during the rally.

Engagement

Driving long routes, participating in rally activities, morning exercise, beach walks, and swimming.

Relationships

The fellowship with Rotarians and the beautiful bonding with my G7 friends.

Meaning

Traveling together is not just tourism — it strengthens relationships and memories that enrich life.

Accomplishment

Returning to my normal fitness level and maintaining discipline despite travel.

Indian Wisdom Already Understood This

When we study Indian philosophy, we see similar ideas.

In the Bhagavad Gita, Krishna teaches the principle of Karmayoga — performing actions with dedication and balance.

Chanakya emphasized discipline, strategy, and social responsibility.

Shivaji Maharaj demonstrated purpose-driven leadership combined with strong human relationships.

All these teachings reflect the same truth:

Human well-being comes from balanced living.

The Real Formula of Well-Being

My small travel experience reinforced something very simple:

  • Enjoy good food

  • Enjoy friendship

  • Enjoy travel

But also:

  • Maintain discipline

  • Stay physically active

  • Keep the mind balanced

In other words,

Life should have both celebration and self-control.

That is the real well-being formula.

Final Thought

Modern psychology calls it the PERMA Model.

Indian philosophy calls it Dharma, Karma and Balance of Life.

But in reality, the principle is the same:

Happiness is not created by comfort alone.
It comes from meaningful activity, relationships, discipline, and purpose.

And sometimes, even a 3-kg weight gain during a road trip can become a gentle teacher of that truth!


PERMA मॉडेल, भारतीय तत्त्वज्ञान आणि माझा १४ दिवसांचा प्रवास

गेल्या काही वर्षांत जगभरात Positive Psychology या संकल्पनेची मोठ्या प्रमाणावर चर्चा होत आहे. या क्षेत्रातील एक महत्त्वाचा विचार म्हणजे PERMA Model of Well-Being, जो Martin Seligman यांनी मांडला आहे.

या मॉडेलनुसार मानवी आनंद आणि समाधानासाठी पाच महत्त्वाचे घटक असतात.

P – Positive Emotion (सकारात्मक भावना)
E – Engagement (पूर्ण तन्मयता)
R – Relationships (नातेसंबंध)
M – Meaning (जीवनातील उद्देश)
A – Accomplishment (सिद्धी / यश)

परंतु हे मॉडेल वाचताना मला नेहमी वाटते की ही संकल्पना भारतासाठी नवीन नाही. आपल्या भारतीय परंपरेत Krishna, Chanakya आणि Shivaji Maharaj यांनी या तत्वांचा प्रत्यक्ष जीवनात आणि नेतृत्वात खूप आधी वापर केला आहे.

पण या विचारांवर बोलण्याआधी मला माझ्या अलीकडील १४ दिवसांच्या प्रवासाचा एक छोटासा अनुभव सांगायचा आहे, ज्याने मला या संकल्पनेची आठवण करून दिली.

१४ दिवसांचा प्रवास – रॅली, मैत्री आणि फिटनेस

अलीकडेच मला Rotary Saurashtra Car Rally मध्ये सहभागी होण्याची संधी मिळाली. हा ८ दिवसांचा रोड ट्रिप होता. त्यानंतर लगेचच आमच्या G7 मित्रांच्या वार्षिक गोवा ट्रिपसाठी ४ दिवस आम्ही गोव्यात घालवले.

हा प्रवास खूप आनंददायी होता.

रस्त्याने प्रवास, नवीन ठिकाणे पाहणे, रोटरी मित्रांसोबत संवाद, आणि सुंदर फेलोशिप — सगळं खूप आनंददायी होतं.

पण या आनंदासोबत एक छोटंसं आव्हानही होतं.

रॅली दरम्यान प्रत्येक ठिकाणी उत्कृष्ट आदरातिथ्य होतं. साधारण दिनक्रम असा होता:

• भरपूर नाश्ता
• चविष्ट दुपारचे जेवण
• संध्याकाळी फेलोशिप
• आणि रात्री समृद्ध डिनर

मी माझा दररोज सकाळचा व्यायाम एकदाही चुकवला नाही, तरीही इतकं समृद्ध जेवण झाल्यामुळे त्याचा परिणाम शरीरावर दिसू लागला.

प्रवास सुरू करण्यापूर्वी माझे वजन ६८ किलो होते.

रॅली संपेपर्यंत ते ७१ किलो झाले!

म्हणजे फक्त काही दिवसांत ३ किलो वजन वाढले.

ही गोष्ट मला एक साधा पण महत्त्वाचा धडा शिकवून गेली —
जीवनात संतुलन अत्यंत महत्त्वाचे असते.

गोवा – संतुलन पुन्हा मिळवण्याचा प्रयत्न

रॅलीनंतर आम्ही गोव्यातील G7 मित्रांच्या ट्रिपला गेलो.

तेथे मी एक छोटा निर्णय घेतला.

माझ्या नेहमीच्या व्यायामाबरोबर मी अजून दोन गोष्टी रोज सुरू केल्या:

• ३ ते ४ किलोमीटर बीच वॉक
• अर्धा तास पोहणे

सकाळी समुद्रकिनाऱ्यावर चालणे आणि स्विमिन्ग पूल मधे  पोहणे — या दोन गोष्टींनी शरीर आणि मन दोन्ही ताजेतवाने झाले.

काही दिवसांतच शरीराने सकारात्मक प्रतिसाद दिला.

ट्रिप संपेपर्यंत माझे वजन पुन्हा ६८ किलोवर आले.

या अनुभवाने मला एक महत्त्वाचा विचार आठवला.

आनंद घेणे चुकीचे नाही.
पण आनंद आणि शिस्त यांच्यात संतुलन असणे आवश्यक आहे.

PERMA मॉडेलचा खरा अर्थ

या संपूर्ण प्रवासाचा विचार केला तेव्हा मला जाणवले की हा अनुभव PERMA मॉडेलच्या पाचही घटकांना स्पर्श करून गेला.

Positive Emotion

प्रवासाचा आनंद, मित्रांसोबतचा वेळ, नवीन ठिकाणे पाहण्याचा उत्साह.

Engagement

लांबचा ड्राइव्ह, रॅलीतील सहभाग, व्यायाम, बीच वॉक आणि पोहणे.

Relationships

रोटरी मित्रांसोबतची फेलोशिप आणि G7 मित्रांसोबतचे सुंदर बंध.

Meaning

एकत्र प्रवास केल्याने मैत्री अधिक मजबूत होते आणि आयुष्य समृद्ध होते.

Accomplishment

शिस्त पाळून पुन्हा फिटनेस संतुलन मिळवणे.

भारतीय तत्त्वज्ञानाचा संदेश

भारतीय तत्त्वज्ञानातही हा विचार स्पष्ट दिसतो.

Bhagavad Gita मध्ये श्रीकृष्णांनी कर्मयोगाचा संदेश दिला आहे —
कर्तव्य करताना संतुलित आणि सजग राहा.

चाणक्यांनी शिस्त, रणनीती आणि समाजहित यावर भर दिला.

छत्रपती शिवाजी महाराजांनी उद्देशपूर्ण नेतृत्व आणि लोकांशी मजबूत नातेसंबंध याचे आदर्श उदाहरण दिले.

या सर्व विचारांचा सार एकच आहे —

संतुलित जीवन म्हणजेच खरे सुख.

खऱ्या  आनंदाचे  सूत्र

या छोट्या प्रवासाने मला पुन्हा एकदा आठवण करून दिली:

जीवनात

• चांगले अन्न असावे
• मैत्री असावी
• प्रवास असावा

पण त्याचबरोबर

• शिस्त असावी
• व्यायाम असावा
• मनाची शांतता असावी

म्हणजेच

आनंद आणि आत्मसंयम दोन्ही असले की जीवन सुंदर होते.

शेवटचा विचार

आधुनिक मानसशास्त्र याला PERMA Model म्हणते.

भारतीय तत्त्वज्ञान याला धर्म, कर्म आणि जीवनातील संतुलन म्हणते.

पण दोन्हींचा सार एकच आहे:

सुख फक्त आरामात नसते.
ते अर्थपूर्ण कृती, नातेसंबंध, शिस्त आणि उद्देश यांतून निर्माण होते.

आणि कधी कधी
एका रोड ट्रिपमध्ये वाढलेले ३ किलो वजनही आपल्याला जीवनाचा सुंदर धडा शिकवून जाते!

संजिव चौधरी
www.sanjeevchaudhary.com






Posted by at 2 comments:
Subscribe to: Comments (Atom)